Τι είναι διαθλαστική χειρουργική
Διαθλαστική χειρουργική είναι ο τομέας της οφθαλμικής χειρουργικής που ασχολείται με τη διόρθωση των διαθλαστικών ανωμαλιών. Διαθλαστικές ανωμαλίες, είναι η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός.
Ο στόχος της διαθλαστικής χειρουργικής είναι να εξαλείψει ή να μειώσει την εξάρτηση από τα γυαλιά ή τους φακούς επαφής. Η πλειονότητα των ασθενών μετά την επέμβαση μπορεί να βλέπει τουλάχιστον 5/10 χωρίς γυαλιά. Οι ασθενείς άνω των 40 ετών, όπου συνυπάρχει και η πρεσβυωπία, θα χρειασθούν γυαλιά για την κοντινή εργασία (διάβασμα κλπ.).
Η διαθλαστική χειρουργική με laser δεν απαιτεί νοσηλεία σε κλινική ή νοσοκομείο. Η πλειονότητα των ασθενών μπορεί να επιστρέψει στην εργασία της μέσα σε μία έως 4 μέρες.
Σε ποιον απευθύνεται
- Εάν έχετε κάποια διαθλαστική ανωμαλία σε ένα ή και στα δύο μάτια.
- Εάν έχετε δυσκολίες στη χρήση των γυαλιών στην καθημερινή σας ζωή και στις αθλητικές δραστηριότητες.
- Εάν προτίθεστε να μειώσετε την εξάρτησή σας από τα γυαλιά ή τους φακούς επαφής.
- Εάν δεν μπορείτε να φορέσετε φακούς επαφής επειδή σας ενοχλούν ή προκαλούν διάφορες αλλεργίες και προβλήματα στα μάτια σας.
- Εάν δεν έχετε συγκεκριμένα προβλήματα υγείας.
- Εάν η διαθλαστική ανωμαλία είναι σταθερή στο χρόνο.
- Εάν επιθυμείτε να βελτιώσετε την όρασή σας για προσωπικούς ή επαγγελματικούς λόγους.
- Εάν είστε τουλάχιστον σε ηλικία 17 ετών*.
- Εάν δεν έχετε οφθαλμικές παθήσεις όπως κερατόκωνο, καταρράκτη, γλαύκωμα και αμφιβληστροειδοπάθειες.
- Εάν δεν έχετε σημαντικές συστηματικές ασθένειες που να μπορούν να επηρεάσουν τη διαδικασία επούλωσης.
Ποιες είναι οι διαθλαστικές ανωμαλίες
- Μυωπία
Η μυωπία είναι μία διαθλαστική ανωμαλία, που σχετίζεται με το σύστημα εστίασης των εικόνων. Στην περίπτωση αυτή οι ακτίνες φωτός που προέρχονται από μακρινά αντικείμενα εστιάζονται πριν από τον αμφιβληστροειδή προκαλώντας, έτσι, μία συγκεχυμένη εικόνα.
Ο μύωπας δυσκολεύεται να δει καθαρά τα μακρινά αντικείμενα, ενώ δεν συναντά δυσκολίες στις κοντινές αποστάσεις. Η μυωπία προκαλείται γενικότερα είτε επειδή το μάτι είναι μεγαλύτερο από το φυσιολογικό, είτε γιατί ο κερατοειδής είναι πιο κυρτός από το φυσιολογικό.
- Υπερμετρωπία
Η υπερμετρωπία είναι και αυτή μία διαθλαστική ανωμαλία. Οι φωτεινές ακτίνες που προέρχονται από αντικείμενα που βρίσκονται είτε μακριά, είτε κοντά, δεν εστιάζονται ακριβώς πάνω στον αμφιβληστροειδή, αλλά πίσω από αυτόν. Ο υπερμέτρωπας δυσκολεύεται κυρίως να δει καθαρά τα κοντινά αντικείμενα, αλλά μπορεί να έχει δυσκολίες (ανάλογα με το βαθμό της υπερμετρωπίας και την ηλικία) και στις μακρινές αποστάσεις. Η υπερμετρωπία οφείλεται στο ότι το μάτι είναι μικρότερο του φυσιολογικού ή στο ότι ο κερατοειδής είναι πιο επίπεδος από το φυσιολογικό.
- Αστιγματισμός
Ο αστιγματισμός είναι ένα σφάλμα του συστήματος εστίασης. Φυσιολογικά ο κερατοειδής έχει ένα συμμετρικό σχήμα, περίπου σφαιρικό. Όταν η επιφάνεια του κερατοειδή έχει ένα σχήμα ελαφρώς ελλειπτικό, όπως η μπάλα του ράγκμπι, οι φωτεινές ακτίνες από τα αντικείμενα προβάλλονται ανομοιόμορφα στα διάφορα σημεία του αμφιβληστροειδή.
Στην περίπτωση αυτή, τόσο τα μακρινά, όσο και τα κοντινά αντικείμενα εμφανίζονται θολά και παραμορφωμένα. Ο αστιγματισμός μπορεί να συνυπάρχει με μυωπία (μυωπικός), υπερμετρωπία (υπερμετρωπικός) ή και με τα δύο (μεικτός).
- Πρεσβυωπία
Ο μηχανισμός της προσαρμογής του ματιού μάς επιτρέπει να εστιάζουμε ταυτόχρονα και πολύ γρήγορα σε αντικείμενα που βρίσκονται μακριά και κοντά.
Η λειτουργία αυτή είναι δυνατή μέσω κάποιων πολύ μικρών αλλαγών στο σχήμα του κρυσταλλοειδή. Η ικανότητα αυτή μειώνεται σταδιακά από την γέννησή μας και δημιουργεί τα πρώτα εμφανή προβλήματα στην όραση μετά την ηλικία των σαράντα ετών, λόγω της φυσιολογικής σκλήρυνσης του κρυσταλλοειδή.
Πράγματι, σε αυτή την ηλικία δεν μπορούμε πλέον να διαβάζουμε ευκρινώς σε απόσταση 30 εκατοστών και χρειάζεται να απομακρύνουμε το κείμενο που κρατάμε στα χέρια μας. Η κατάσταση αυτή είναι εντελώς φυσιολογική και εμφανίζεται σε όλους τους ανθρώπους.
Πώς διορθώνονται οι διαθλαστικές ανωμαλίες
Για να διορθωθεί η μυωπία, ο κερατοειδής πρέπει να γίνει πιο επίπεδος. Ο ιστός λοιπόν αφαιρείται από το κέντρο. Στην υπερμετρωπία, ο κερατοειδής πρέπει να γίνει πιο κυρτός. Άρα, ο ιστός αφαιρείται από την περιφέρεια. Στον αστιγματισμό, ο κερατοειδής, που είναι ήδη ελλειπτικός, πρέπει να γίνει πιο σφαιρικός. Έτσι, αφαιρείται ένα ελλειπτικό κομμάτι σε συγκεκριμένο άξονα. Στην πρεσβυωπία, ο τρόπος διόρθωσης μοιάζει με αυτόν της υπερμετρωπίας.
Να θυμάστε ότι
- Μία πλήρης οφθαλμολογική εξέταση είναι πολύ περισσότερο από μία απλή μέτρηση της όρασης.
- Πολλές οφθαλμικές παθήσεις προκαλούν βλάβες που γίνονται εμφανείς μόνο μετά από πολύ καιρό, όταν πλέον δεν είναι δυνατόν να θεραπευθούν.
- Μόνο ο οφθαλμίατρος μπορεί να αναγνωρίσει τα πρώιμα σημάδια μιας οφθαλμικής πάθησης, προτού αυτή εκδηλωθεί.
Σε περίπτωση που ο οφθαλμίατρος της εμπιστοσύνης σας δεν ασχολείται προσωπικά με ένα συγκεκριμένο τύπο επέμβασης, θα είναι σε θέση να σας παραπέμψει σε ειδικό για την περίπτωσή σας χειρουργό οφθαλμίατρο.
Γράφει ο Δημήτριος Σιγανός
Επ. Καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης
Διευθυντής του Οφθαλμολογικού Κέντρου Βλέμμα